Sygnatura: 0113-KDIPT2-1.4011.523.2026.1.ISL
ID Eureka: 704759
0113-KDIPT2-1.4011.523.2026.1.ISL
- Kategoria
- Interpretacja indywidualna
- Autorzy
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status zrodla
- Aktualna
- Data publikacji
- 7 sierpnia 2026
- Data wydania
- 7 sierpnia 2026
Podsumowanie
Dyrektor KIS stwierdził, że stanowisko podatnika jest prawidłowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W stanie faktycznym podatnik otrzymał łącznie 200 000 zł na podstawie ugody sądowej po zakażeniu szpitalnym. Kwota 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia została uznana za zwolnioną z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, do wysokości wynikającej z ugody. W ocenie organu nie zachodziły przesłanki wyłączające zwolnienie: świadczenie nie było związane z prowadzoną działalnością gospodarczą ani nie dotyczyło korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć. Kwota 80 000 zł tytułem odszkodowania wypłaconego z OC szpitala została uznana za zwolnioną na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy. Organ przyjął, że odszkodowanie mieści się w kategorii świadczeń z ubezpieczeń majątkowych i osobowych i nie występują ustawowe wyłączenia (m.in. dotyczące majątku związanego z działalnością gospodarczą lub określonych dochodów). Praktyczny skutek: podatnik nie ma obowiązku zapłaty podatku od wskazanych świadczeń ani wykazywania ich w rocznym zeznaniu PIT.
AnyLawyer Pro
Odblokuj pełną analizę tej interpretacji
Pracuj z dokumentami w AnyLawyer: szybkie podsumowania, cytaty i analiza wspierana przez AI w jednym miejscu.
Teza
Skutki podatkowe wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienia.
Powiązane interpretacje
0112-KDWL.4011.141.2026.1.JK · 7 sierpnia 2026
Opodatkowanie ryczałtem i określenie stawki ryczałtu dla usług sklasyfikowanych w PKWiU 74.90.12.
0111-KDIB2-1.4010.336.2026.2.BJ · 7 sierpnia 2026
W zakresie ustalenia, czy w wyniku otrzymania opłaty partycypacyjnej od Inwestora-dewelopera, po stronie Spółki powstanie przychód podatkowy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.
0111-KDIB2-1.4010.337.2026.2.BJ · 7 sierpnia 2026
W zakresie ustalenia: 1. czy w związku z nabyciem od inwestora praw własności urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej w trybie realizacji roszczenia wynikającego z art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny, po cenie niższej od wartości poniesionych na realizację tych urządzeń nakładów inwestycyjnych, które to urządzenia Wnioskodawc…
Tresc
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – w zakresie skutków podatkowych wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienia.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W okresie od … października 2020 r. do … listopada 2020 r. był Pan pacjentem Szpitala ...., gdzie doszło do zakażenia szpitalnego groźną bakterią. Od .. listopada 2020 r. do …listopada 2020 r. leżał Pan w śpiączce farmakologicznej pod respiratorem w Powiatowym Szpitalu …, potem był Pan dializowany, a następnie znalazł się na oddziale neurologicznym, który opuścił … stycznia 2021 r.
W związku z zakażeniem szpitalnym rozpoznano u Pana wiotkie porażenie czterokończynowe – niedowład czterokończynowy w przebiegu polineuropatii stanu krytycznego, wieloogniskowe naczyniopochodne uszkodzenia mózgu, niedokrwistość w przebiegu choroby, przewlekłą niewydolność nerek, nadciśnienie tętnicze.
Nie potrafił Pan sam się poruszać, przemieszczał się przy pomocy balkoniku, przez wiele miesięcy wymagał całodobowej opieki osób trzecich. W okresie od … lutego 2021 r. do … sierpnia 2021 r przebywał Pan na rehabilitacji w X.
Na chwile obecną pozostaje Pan pod stałą kontrolą nefrologa, neurologa, diabetologa, urologa i okulisty. Do … kwietnia 2022 r. przebywał Pan na świadczeniu rehabilitacyjnym.
Ubezpieczyciel Szpitala, w wyniku ustaleń, dokonanych w przeprowadzonym przez siebie postępowaniu, uznał Pana roszczenie za zasadne i zgodził się wypłacić odszkodowanie z umowy ubezpieczenia. Szpital przyznał, że doszło do zakażenia groźna bakterią i … czerwca 2026 r. została podpisana ugoda sądowa, na mocy której Y z polisy ubezpieczeniowej OC O., wypłaci na Pana rzecz odszkodowanie w wysokości:
- 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia, które zaspokoi Pana roszczenie za krzywdę, ból i cierpienie, związane z rozstrojem zdrowia, w związku z zakażaniem szpitalnym do którego doszło w placówce medycznej ...;
- 80 000 zł tytułem odszkodowania, które zaspokoi Pana roszczenie, związane z utraconym dochodem, powstałym w wyniku długiej rekonwalescencji, czyli w okresie kiedy nie świadczył Pan pracy, tj. od … października 2020 r. do …. kwietnia 2022 r. (prowadzi Pan indywidualną praktykę lekarską) oraz pokryje koszty leczenia i rehabilitacji.
Łączną kwotę 200 000 zł otrzymał Pan … lipca 2026 r.
Pytania
-
Czy w świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego, zadośćuczynienie w kwocie 120 000 zł uzyskane na podstawie ugody sądowej w postępowaniu prowadzonym przed Sądem, należy zakwalifikować jako przychód wolny od podatku, o którym mowa w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
-
Czy w świetle art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych otrzymane odszkodowanie w kwocie 80 000 zł, należne z tytułu umowy ubezpieczenia OC Szpitala ..., czyli sprawcy zakażenia, należy wykazać w zeznaniu rocznym i odprowadzić od niego podatek dochodowy od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
Ad 1.
Pana zdaniem, zadośćuczynienie w kwocie 120 000 zł zasądzone na podstawie ugody sądowej w postępowaniu prowadzonym przed Sądem, należy zakwalifikować jako przychód wolny od podatku, o którym mowa w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie zachodzą przesłanki negatywne do zastosowania ww. zwolnienia przedmiotowego od tego podatku.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, zwolnione od podatku dochodowego zostały inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W Pana przypadku ugoda została zawarta przed Sądem … czerwca 2026 r.
Ubezpieczyciel w zawartej ugodzie sądowej zobowiązał się do zapłaty na Pana rzecz kwoty 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ból i cierpienie, związane z rozstrojem zdrowia, w związku z zakażaniem szpitalnym do którego doszło w placówce medycznej .... To również rekompensata za cierpienia fizyczne i psychiczne, długotrwały proces leczenia, rehabilitacji oraz trwałe następstwa zakażenia szpitalnego. Takie odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia w związku z uszczerbkiem, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Przedmiotowego zadośćuczynienia nie otrzymał Pan w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ani nie dotyczy ono korzyści, które mógłby Pan osiągnąć, gdyby Panu szkody nie wyrządzono.
Ad 2.
Uważa Pan, że zasądzone na Pana rzecz (pacjenta szpitala) odszkodowanie w kwocie 80 000 zł, które zostało wypłacone z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej Szpitala, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie bowiem z ww. przepisem wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.
Przez kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń objęte dyspozycją ww. przepisu rozumie się świadczenia, do wypłaty których zobowiązany jest ubezpieczyciel w związku z zawartą umową ubezpieczenia.
Jeżeli świadczenie wypłacone zostało z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, a nie mieści się ono w punktach a) i b) przepisu, to takie świadczenie będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W Pana przypadku odszkodowanie zostało wypłacone przez Ubezpieczyciela z polisy ubezpieczeniowej OC.
Wypłacona kwota 80 000 zł nie jest odszkodowaniem za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c, a także nie ma ono związku z dochodem, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a ww. ustawy.
Pana zdaniem, przyznane odszkodowanie dotyczy naprawienia uszczerbku, jakiego doznał Pan jako poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych (zarówno materialnych, jak i niematerialnych) z uwzględnieniem długiej rekonwalescencji - korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy.
Zatem, nie będzie ciążył na Panu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i wykazania w zeznaniu rocznym tego świadczenia.
Podobnego zdania jest Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach:
- z 15 września 2020 r. Nr 0115-KDIT2.4011.515.2020.1.ES;
- z 13 grudnia 2019 r. Nr 0113-KDIPT2-2.4011.608.2019.1.MK;
- z 6 kwietnia 2012 r. Nr ILPB1/415-34/12-4/AP;
- z 23 października 2018 r. Nr 0113-KDIPT3.4011.449.2018.1.KC;
- z 21 marca 2019 r. Nr 0113-KDIPT3.4011.57.2019.2.PP.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powyższy przepis wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią majątkową podatnika. Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które:
- zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika;
- wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:
- świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);
- nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze, czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Do kategorii przychodu - w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - można zaliczyć różnego rodzaju świadczenia pieniężne, w tym w szczególności odszkodowania, czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak, że wszystkie te świadczenia podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Przy czym korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono;
Z literalnego brzmienia powołanego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że dyspozycją jego objęte są jedynie te zadośćuczynienia, bądź odszkodowania, których prawo do otrzymania oraz ich wysokość wynika z wyroku lub ugody sądowej, z wyjątkiem otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą lub dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych odszkodowań i zadośćuczynień, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie, związane jest przede wszystkim z faktem, że są one formą naprawienia zaistniałej szkody, a zatem nie stanowią realnego przysporzenia majątkowego. Zgodnie z treścią tego przepisu są to odszkodowania (zadośćuczynienia) otrzymane za tzw. szkodę rzeczywistą.
Przy czym, występujące w ww. przepisie sformułowanie „inne odszkodowania lub zadośćuczynienia” należy rozumieć jako te odszkodowania, czy zadośćuczynienia, których wprost nie wymieniono w katalogu zwolnień podatkowych. Będą to przede wszystkim odszkodowania lub zadośćuczynienia inne niż te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw (…) zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Bezsporne jest zatem, że dla skorzystania ze zwolnienia na podstawie omawianego przepisu, muszą zostać łącznie spełnione następujące warunki:
-
kwota ta musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,
-
podstawą jej przyznania musi być wyrok lub ugoda sądowa,
-
nie może dotyczyć ona działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika ani korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Warunkiem wystarczającym do powstania obowiązku podatkowego na zasadach przewidzianych w podatku dochodowym od osób fizycznych będzie więc niezrealizowanie choćby jednej ze wskazanych powyżej przesłanek.
Zauważyć jednak należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia odszkodowania, czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Podkreślenia wymaga, że to nie nazwa, lecz rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania/zadośćuczynienia, czy też nie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że jakkolwiek ustawodawca nie zdefiniował w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcia szkody, czy odszkodowania, to rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od przyjętego w systemie prawa cywilnego ich znaczenia.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) także nie zawiera legalnej definicji odszkodowania, jednakże można ją wywieść z jej regulacji.
Zgodnie z art. 361 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny:
§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Stosownie do treści art. 363 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny:
§ 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
§ 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.
O odszkodowaniu możemy mówić wyłącznie w przypadku powstania konkretnej szkody, która wywołana została określonym działaniem lub zaniechaniem drugiej strony, której można przypisać odpowiedzialność za jej powstanie. Odszkodowanie to rodzaj świadczenia, które należy się za wyrządzenie szkody (odpowiednio zadośćuczynienie za doznane krzywdy) od podmiotu, który szkodę wyrządził lub ponosi za nią odpowiedzialność. Odszkodowanie stanowi pieniężną równowartość szkody majątkowej lub szkody na osobie, natomiast zadośćuczynienie jest pieniężną formą zrekompensowania szkody niemajątkowej.
Ponadto, zgodnie z art. 448 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę albo zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Z ww. przepisu wynika, że zadośćuczynienie to forma rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej. Podstawą jego żądania jest krzywda w postaci ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami psychicznymi i fizycznymi, wynikająca z naruszenia wskazanych w Kodeksie cywilnym dóbr osobistych (por. art. 24 § 1 i 2, w zw. z art. 23 Kodeksu cywilnego oraz 445 § 1 Kodeksu cywilnego). Powództwo o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę nie prowadzi wprost do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, czyli bezpośrednio jego ochrony, lecz ma na celu uzyskanie satysfakcji dla pokrzywdzonego i wymierzenie dolegliwości ekonomicznej (w celach represyjno-wychowawczych) dla sprawcy umyślnego naruszenia dobra osobistego (por. także uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 czerwca 1985 r., III CZP 27/85, OSNC 1985 nr 12, poz. 185).
Zgodnie zaś z art. 917 ustawy Kodeks cywilny:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron.
Z koli, na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.
W przepisie tym ustawodawca posługuje się zwrotem „kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń”. W związku z tym, jeżeli świadczenie wypłacone zostało z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, a nie mieści się ono w literach a) i b) przepisu, to takie świadczenie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zwracam w tym miejscu uwagę, że w żadnej z tych liter (traktujących o wyłączeniach ze zwolnienia) ustawodawca nie zawarł świadczeń dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Natomiast przez kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń, objęte dyspozycją ww. przepisu, rozumie się świadczenia, do wypłaty których zobowiązany jest ubezpieczyciel w związku z zawartą umową ubezpieczenia.
Z treści art. 805 § 1 ustawy Kodeks cywilny wynika, że:
Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
Zgodnie z art. 805 § 2 ww. Kodeksu:
Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie:
-
przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku;
-
przy ubezpieczeniu osobowym - umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.
Przystępując do oceny skutków podatkowych otrzymania odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia zauważyć należy, że ogólne warunki, zasady podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie ubezpieczeń majątkowych i osobowych określa ustawa z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1526 ).
Na podstawie art. 28 ww. ustawy:
Zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie lub świadczenie na podstawie uznania roszczenia uprawnionego z umowy ubezpieczenia w wyniku ustaleń dokonanych w przeprowadzonym przez siebie postępowaniu, o którym mowa w art. 29, zawartej z nim ugody lub prawomocnego orzeczenia sądu.
Podkreślenia wymaga, że zadośćuczynienie służy wyrównaniu krzywdy, odszkodowanie naprawieniu powstałej szkody. Zadośćuczynienie i odszkodowanie ma służyć naprawieniu uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych (zarówno materialnych, jak i niematerialnych).
Powziął Pan wątpliwość, czy wypłacone Panu zadośćuczynienie w kwocie 120 000 zł uzyskane na podstawie ugody sądowej w postępowaniu prowadzonym przed Sądem, należy zakwalifikować jako przychód wolny od podatku, o którym mowa w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz czy w świetle art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych otrzymane odszkodowanie w kwocie 80 000 zł, należne z tytułu umowy ubezpieczenia OC Szpitala, czyli sprawcy zakażenia, należy wykazać w zeznaniu rocznym i odprowadzić od niego podatek dochodowy od osób fizycznych.
Z opisu sprawy wynika, że w okresie od … października 2020 r. do … listopada 2020 r. był Pan pacjentem Szpitala ..., gdzie doszło do zakażenia szpitalnego groźną bakterią. Od … listopada 2020 r. do … listopada 2020 r. leżał Pan w śpiączce farmakologicznej pod respiratorem w Powiatowym Szpitalu, potem był Pan dializowany, a następnie znalazł się na oddziale neurologicznym, który opuścił … stycznia 2021 r. W związku z zakażeniem szpitalnym rozpoznano u Pana wiotkie porażenie czterokończynowe – niedowład czterokończynowy w przebiegu polineuropatii stanu krytycznego, wieloogniskowe naczyniopochodne uszkodzenia mózgu, niedokrwistość w przebiegu choroby, przewlekłą niewydolność nerek, nadciśnienie tętnicze. Ubezpieczyciel Szpitala, w wyniku ustaleń, dokonanych w przeprowadzonym przez siebie postępowaniu, uznał Pana roszczenie za zasadne i zgodził się wypłacić odszkodowanie z umowy ubezpieczenia. Szpital przyznał, że doszło do zakażenia groźna bakterią i … czerwca 2026 r. została podpisana ugoda sądowa, na mocy której Ubezpieczyciel z polisy ubezpieczeniowej OC O., wypłaci na Pana rzecz odszkodowanie w wysokości:
a) 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia, które zaspokoi Pana roszczenie za krzywdę, ból i cierpienie, związane z rozstrojem zdrowia, w związku z zakażaniem szpitalnym do którego doszło w placówce medycznej ...;
b) 80 000 zł tytułem odszkodowania, które zaspokoi Pana roszczenie, związane z utraconym dochodem, powstałym w wyniku długiej rekonwalescencji, czyli w okresie kiedy nie świadczył Pan pracy, tj. od … października 2020 r. do … kwietnia 2022 r. (prowadzi Pan indywidualną praktykę lekarską) oraz pokryje koszty leczenia i rehabilitacji.
Łączną kwotę 200 000 zł otrzymał Pan … lipca 2026 r.
Mając zatem na uwadze przedstawiony opis stanu faktycznego oraz powołane wyżej uregulowania stwierdzam, że kwota zadośćuczynienia w kwocie 120 000 zł, którą otrzymał Pan na podstawie ugody sądowej, będzie stanowić dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który będzie korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, albowiem świadczenie to można zaliczyć do kategorii „inne odszkodowania lub zadośćuczynienia” otrzymane na podstawie ugody sądowej, a nie będące odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem otrzymanym w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak również dotyczącym korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Natomiast, kwota 80 000 zł wypłacona Panu na podstawie ugody sądowej, z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej Szpitala korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, ponieważ przepis ten wymienia jako wolne od podatku kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych. W związku z otrzymaną kwotą 80 000 zł (która ma zaspokoić Pana roszczenie, związane z utraconym dochodem, powstałym w wyniku długiej rekonwalescencji oraz pokryje koszty leczenia i rehabilitacji) nie ma Pan obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i wykazywania jej w zeznaniu rocznym.
Wobec tego Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia.
Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego nie przeprowadzam postępowania dowodowego, lecz opieram się jedynie na stanie faktycznym przedstawionych we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Odnosząc się natomiast do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych należy wskazać, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych indywidualnych spraw podatników, w określonych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych i tylko w tych sprawach są wiążące.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
-
z zastosowaniem art. 119a;
-
w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
-
z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.